Historia rozwoju ośrodka ortopedycznego w Otwocku

          Rozwój lecznictwa ortopedycznego w Otwocku ma długą i bogatą historię, która rozpoczęła się w 1941 roku, gdy Wydział Opieki i Zdrowia m. Warszawy powołał „Dom Zdrowia” dla dzieci chorych na gruźlicę kości i stawów. Zakład został umieszczony w drewnianym pensjonatowym budynku o nazwie „Palladium”, który został przekształcony w 150 łóżkowy oddział szpitalny ze skromnym traktem operacyjnym. Od maja 1941 roku przez cały okres okupacji kilka miesięcy po zakończeniu wojny kierował nim dr med. Józef Wolszczan poznański ortopeda. Dzięki niemu Dom Zdrowia stał się typowym sanatorium zabiegowym, gdzie oprócz leczenia zachowawczego stosowano leczenie operacyjne gruźlicy kostno-stawowej. Po wojnie sanatorium tym kierował dr Stanisław Oracz. W roku 1950 dyrektorem Palladium został chirurg Eustachy Słobodzian. W roku 1946 naprzeciwko Palladium powstaje przy ul. Reymonta Wioska Szwajcarska „Don Suisse” dar Szwajcarskiego Czerwonego Krzyża dla dzieci ofiar wojny. Jest to kompleks niskich drewnianych baraków, w których na trzy miesięcznych turnusach wypoczynkowych przebywają dzieci z biednych rodzin po hasłem „po radość i zdrowie”. W czerwcu 1948 roku Wioska Szwajcarska zostaje przekazana Wydziałowi Zdrowia m. Warszawy, który przeznacza ją na prewentorium dla dzieci ze środowisk gruźliczych, dyrektorem zakładu zostaje dr Stanisław Olpiński. W roku 1950 Wioska przechodzi pod zarząd Powiatowego Zespołu Sanatoriów Przeciwgruźliczych w Otwocku, który przeprofilowuje ją na sanatorium dla dzieci z gruźlicą węzłowo-płucną. Pod koniec 1951 roku w Zespole zapada decyzja przeznaczenia Wioski dla leczenia dzieci z gruźlicą kostno - stawową i połączenia Palladium. Powstaje nowa duża jednostka, która przybiera nazwę Sanatorium gruźlicy kostno -stawowej imienia Janka Krasickiego. W roku 1952 dyrektorem sanatorium zostaje dr Irena Majewska – Szulc. W roku 1955 dyrekcja uzyskuje nowy obiekt, jest to przedwojenny dom dla sierot wojskowych. W tym czasie następuje zmiana na stanowisku dyrektora Sanatorium. Stanowisko to obejmuje dr Romana Matyjasek. Zdezelowany budynek Palladium już zupełnie nie spełnia standardów szpitalnych, skromny trakt operacyjny nie może sprostać aktualnym potrzebom. Dyrekcja podejmuje staranie o pozyskanie nowego obiektu. Przy poparciu Zarządu Zespołu Sanatoriów udaje się uzyskać obszerną willę w pobliżu Anielina, będąca domem wypoczynkowym Komitetu Centralnego PZPR, popularnie zwaną „Bermanówką”. W tym budynku powstaje oddział na 60 łóżek, do którego w roku 1957 przenosi się chorych do Palladium. W tym samym roku dzięki przychylności dyrekcji sanatorium im. Feliksa Dzierżyńskiego powstaje w nim wydzielony oddział operacyjny wyłącznie dla potrzeb Wioski, który pozwala na zlikwidowanie prowizorycznego Palladium. W ten sposób po 17 latach Palladium kończy swój żywot jako zakład leczniczy i zostaje wykorzystane częściowo na mieszkania dla pielęgniarek. W tych latach ulega zmianie sytuacja epidemiologiczna, maleje zachorowalność na gruźlicę dziecięcą, a narasta chorobowość wśród dorosłych. Dzięki staraniom Departamentu do walki z gruźlicą Ministerstwa Zdrowia, Instytutu Gruźlicy przy aktywnym udziale dyrekcji, sanatorium otrzymuje w roku 1958 budynki w Świdrze i przeznacza je na 180 łóżkowy oddział dla dorosłych z własnym traktem operacyjnym. Teraz sanatorium osiąga liczbę 930 łóżek i leczy wszystkie grupy wiekowe. Pomimo uzyskania kilku nowych obiektów, warunki pracy sanatorium były bardzo trudne ze względu na odległość między obiektami, która wynosiła ponad 8 km, brak zaplecza szpitalnego w poszczególnych budynkach, nieprzystosowanie Wioski dla chorych z upośledzonym narządem ruchu, zagrożenie pożarowe drewnianych budynków. Już wcześniejsze dyrekcje zabiegały o budowę nowego gmachu Sanatorium. Sprawa nabrała realnych kształtów, gdy z inicjatywy konsultanta ds. gruźlicy kostno-stawowej doc. dr Stefana Malawskiego Rada Naukowa Instytutu Gruźlicy skierowała wniosek o budowę do naczelnika Wydziału do Walki z Gruźlicą dr Mieczysława Juchniewicza, który został zaakceptowany przez Ministerstwo Zdrowia i budowa ruszyła w 1959 roku. W roku 1958 konkurs na dyrektora Sanatorium wygrywa dr med. Jerzy Sowiński i pełni tę funkcję od czerwca 1958 roku do lipca 1965 roku. Dr Sowiński rozszerza i ukierunkowuje leczenie operacyjne gruźlicy kostno-stawowej, co pociąga za sobą sprawę wyników leczenia i skrócenie jego czasu. Po rezygnacji dr Sowińskiego dyrektorem Sanatorium zostaje dr Leszek Czaykowski, który pełni funkcję do marca 1968 roku. Dopiero w końcu 1965 roku do części nowego budynku przenoszą się chorzy z Wioski. W następnym roku dołączają do nich chorzy z Anielina i Bermanówki, na końcu zaś roku 1968 oddziały ze Świdra i trakt operacyjny z Sanatorium Dzierżyńskiego, który umieszcza się w II pawilonie nowego budynku. W ten sposób po wielu latach chorzy ze wszystkich pawilonów Sanatorium znajdują się w jednym budynku, chociaż budowa trwa dalej. Roboty są kontynuowane w wysokim 6-cio piętrowym gmachu, w którym znajdują się dwa obejścia operacyjne, laboratorium, pracownia rentgenowska, pomieszczenia rehabilitacyjne, biblioteka, kopuła nad salą operacyjną i przy wykańczaniu budynków gospodarczych i technicznych. Roboty budowlane Sanatorium zakończyły się w 1971 roku, kiedy oddano do użytku salę teatralną i dydaktyczną. W roku 1968 zostaje odwołany ze stanowiska dyrektora dr Leszek Czaykowski i w wyniku konkursu stanowisko to obejmuje doc. dr med. Stefan Malawski. Za dyrektury Stefana Malawskiego kończy się pod jego ścisłym nadzorem budowa Sanatorium i nowa jego organizacja. Na dalszy rozwój Sanatorium zaczynają rzutować dwa czynniki, pierwszy to rozszerzenie wskazania do operacyjnego leczenia gruźlicy kostno-stawowej, które znacznie skraca czas pobytu w sanatorium. Drugi czynnik to szybko zmniejszająca się chorobowość u dzieci i malejąca chorobowość u dorosłych. W tej sytuacji następuje przeprofilowanie, powiększa się łóżka dla dorosłych do 400 i zmniejsza tym samym ilość łóżek dla dzieci do 300, ale i to nie zapewnia obłożenia chorymi dziećmi. Wojewódzki Wydział Zdrowia pismem z dnia 11 grudnia 1969 roku poleca utworzenie wojewódzkiego oddziału rehabilitacyjnego liczącego początkowo 50 łóżek i wkrótce potem powiększonego do 150 łóżek, obejmującego dwa pawilony jeden dla mężczyzn i drugi dla kobiet. W końcu 1972 roku Dyrekcja Sanatorium występuje z wnioskiem do Wojewódzkiego Wydziału Zdrowia o utworzenie wojewódzkiego oddziału ortopedii dla dzieci, co znajduje aprobatę i w roku 1973 powstaje oddział liczący 60 łóżek. W dniu 11 września 1973 roku Uchwałę Nr 119/1025/73 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie Sanatorium im. Janka Krasickiego zostało przekształcone na Wojewódzki Zespół Traumatologii, Ortopedii i Rehabilitacji w Otwocku. Równocześnie zlikwidowano wojewódzki oddział ortopedii, który mieścił się w szpitalu Czerniakowskim w Warszawie zatrudniając kilku lekarzy oddziału w Otwocku. W nowym zespole przeznaczono 500 łóżek dla traumatologii, ortopedii i rehabilitacji oraz 150 łóżek dla gruźlicy kostno-stawowej. Mianowano prof. Malawskiego na stanowisko Vice - Dyrektora d/s gruźlicy kostno stawowej. W związku z nowymi zadaniami nastąpiła reorganizacja całego Szpitala. W miejsce oddziału ortopedii dziecięcej stworzono oddział urazowo-ortopedyczny dla dzieci, oddział ortopedyczny dla dorosłych, początkowo trzy oddziały dla chorych z urazami narządów ruchu, a później przeprofilowano dawny oddział rehabilitacyjny na urazowy, także powstały cztery oddziały urazowo - ortopedyczne, utworzono oddział septyczny i pozostawiono dawny oddział rehabilitacyjny. Dla chorych na gruźlicę kostno - stawową powstały cztery oddziały: jeden dla dzieci, dwa oddziały dla dorosłych i odział dla chorych przetokowych septycznych. W związku z wygasającą epidemią gruźlicy szkieletowej oddziały gruźlicy kostno – stawowej zaczęły zapełniać się chorymi ortopedycznymi o etiologii niegruźliczej narządów ruchu, jak nowotworami, zmianami zapalnymi, zwyrodnieniowymi, wadami wrodzonymi, cywilizacyjnymi schorzeniami kręgosłupa, tak że w końcu lat siedemdziesiątych dla chorych na gruźlicę kostno – stawową wystarczał jeden oddział. W styczniu 1981 roku dyrekcji CMKP powołała do życia Klinikę Ortopedii w miejsce dawnych oddziałów gruźliczych. Kierownikiem kliniki został mianowany prof. Stefan Malawski. Stanowisko to pełnił od 30 września 1991 roku. Następczynią prof. Malawskiego została prof. dr hab. Alicja Kiepurska i kierowała Kliniką do 30.IX.1997 roku. Działalność jej była kontynuacją kierunku lat poprzednich, w którym miała wybitny udział. Dnia 1.X.1992 roku powstała Klinika Traumatologii Narządów Ruchu, której kierownikiem został doc. dr Jan Orłowski. Początkowo Klinika składała się z dwóch oddziałów a następnie dołączono do niej dwa dalsze oddziały urazowe. Profil oddziałów kształtował się następująco: oddział traumatologii ogólnej, oddział urazów kończyny górnej, oddział uszkodzeń kolana i chirurgii artroskopowej, oddział uszkodzeń i patologii miednicy. Po przejściu na emeryturę prof. Jana Orłowskiego dniu 30 IX 2006 roku kierownikiem kliniki został dr hab. med. Stanisław Pomianowski. Kierownikiem Kliniki Ortopedii, po odejściu prof. Kiepurskiej na emeryturę został prof. dr hab. med. Kazimierz Rąpała, który objął stanowisko 1.X.1997 roku. Za jego kadencji nastąpiła zmiana strukturalna Kliniki, która powiększyła się do 6 oddziałów. W miejsce dwóch oddziałów dawnej Kliniki IX i X, do który przeniesiono rehabilitację, przydzielono Klinice oddział I ortopedii dziecięcej, oddział II ortopedii dorosłych, oddział VI zapaleń narządów ruchu, oddział XI gruźlicy kostno – stawowej, oddział XII chirurgii kręgosłupa i od 1501 roku oddział uszkodzeń patologii miednicy. Po tych zmianach organizacyjnych Klinika liczyła 156 łóżek. Zmianom organizacyjnym Szpitala towarzyszyły zmiany kadrowe dyrektorów. Po powstaniu Wojewódzkiego Zespołu Chirurgii Urazowej, Ortopedii i Rehabilitacji pierwszym dyrektorem został mianowany dr hab. Bogolub Sotirow. Funkcje tę pełnił do 13 X 1976 roku i tego dnia został pozbawiony stanowiska przez dyrektora Centrum w bliżej nieokreślonych okolicznościach. Po nim na stanowisko dyrektora minowano lek. Mirosława Borkowskiego, który urzędował do 1 II 1981 roku. Po lek. Borkowskim dyrektorem zostaje anestezjolog naszego szpitala Barbara Gollerowa, która urzędowała od 1.VII.1981 do 1.I.1986 roku. Następnie dyrektorem został dr hab. med. Jan Orłowski, ordynator II oddziału urazowego, funkcję tę pełnił przez 11 miesięcy do kwietnia 1987 roku. Kolejnym mianowanym dyrektorem był lek. Ryszard Pokrowski, który był na tym stanowisku 13 miesięcy do 1.VIII.1988 roku. Następnym dyrektorem mianowanym został lek. Władysław Pasławski, który urzędował od 1 IX 1988 roku do czasu osiągnięcia wieku emerytalnego w marcu 1995 roku. Wszyscy wymienieni dyrektorzy pełnili swoje funkcje raczej w sposób bierny nie idąc naprzeciw potrzebom szpitala zarówno organizacyjnym jak i modernizacyjnym. Pierwszym dyrektorem wyłonionym z konkursu został lek. Marek Rzączyński, który objął stanowisko 1 VI 1995 roku i pełnił je do 31 VII 2000 roku. W rozpisanym nowym konkursie zwyciężył długoletni pracownik naszego szpitala adiunkt Kliniki Ortopedii dr n. med. Wojciech Zasacki. Stanowisko objął 1.VII.2000 roku i piastował do 30.IV.2007 roku. Nowym dyrektorem Szpitala od dnia 1 czerwca 2007 roku został dr n. med. Mieczysław Błaszczyk. Kolejnym ważnym wydarzeniem w życiu naszego szpitala jest podział Kliniki Ortopedii po przejściu na emeryturę ostatniego jej kierownika prof. Rąpały od dnia 1 X 2007 roku. Zarządzeniem dyrektora Centrum Klinika Ortopedii została on podzielona na cztery samodzielne, niezależne kliniki, sprofilowane kierunkowo, które otrzymały nowe nazwy. Są to:
1. Klinika Ortopedii, obejmująca oddziały II, VI, VII, XI i XII, której kierownictwo objął prof. dr hab. med. Wojciech Marczyński. Liczba łóżek 181.
2. Klinika Ortopedii, Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej, kierownik prof. dr hab. med. Jarosław Czubak, składa się z dwóch oddziałów dziecięcego i dorosłych. Ilość łóżek 88.
3. Klinika Ortopedii i chorób Zapalnych Narządu Ruchu, kierownik dr hab. med. Jacek Kowalczewski. Liczba łóżek 26
4. Klinika Chirurgii Urazowej Narządów Ruchu i Ortopedii. Kierownikiem jej jest prof. dr hab. med. Stanisław Pomianowski, składa się z trzech oddziałów. Liczba łóżek 103.